Zdjęcie lotnicze centrum Krakowa. Białym konturem oznaczono obszar Nowego Centrum Miasta zdefiniowany przez dokumenty planistyczne miasta, jasną plamą oznaczono fragment we wschodniej części Nowego Centrum, którego dotyczy to opracowanie. Jest to jedyny tak wielki, w większości niezagospodarowany teren w ścisłym śródmieściu. Fot. PKT.pl
Czy potrzebne nam w Krakowie Nowe Centrum?
Historyczne centrum Krakowa (Stare Miasto oraz jego okolice), o zwartej, spójnej zabudowie pełni zarazem funkcję śródmieścia niemal milionowej metropolii. Niewątpliwie decyduje to o żywotności i atrakcyjności owego śródmieścia, zarówno dla mieszkańców jak i turystów, a w połączeniu z doskonale zachowanymi zabytkami stanowi o unikalności Krakowa. Wydawać by się zatem mogło, że nie ma potrzeby rozbudowy śródmieścia – co więcej – że nie ma w centrum Krakowa miejsca na większe inwestycje.
Dlaczego zatem Nowe Centrum?
To co jest atutem Krakowa jednocześnie jest powodem wielu uciążliwości związanych z próbami wpisania wszystkich potrzeb współczesnego, rozwijającego się miasta w istniejącą historyczną tkankę miejską, a także rosnącej presji inwestorów, dla których wciąż jedynym pożądanym adresem w Krakowie jest Stare Miasto. Dziś to nie Stare Miasto, ale tzw. Krakowskie Centrum Komunikacyjne (KCK), położone po obu stronach Dworca Głównego jest najlepiej skomunikowanym rejonem Krakowa – tak w skali samego miasta jak i jego strefy podmiejskiej, czy nawet regionu. Zachodnia część tego terenu, której osią jest ul. Pawia, od kilku lat jest (z lepszym bądź gorszym skutkiem) zagospodarowywana. Jednak po wschodniej stronie Dworca znajduje się duży, niezagospodarowany obszar. Teren, o którym mowa to fragment miasta ograniczony od północy murem Cmentarza Rakowickiego, od wschodu ulicą Rakowicką, od południa ulicą Topolową, a od zachodu linią torów kolejowych.
Miejsce w centrum Krakowa
Tak może wyglądać Nowe Centrum Krakowa. Jedna z koncepcji zagospodarowania wschodniej części Nowego Centrum Miasta opracowanych przez studentów czwartego roku Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej: Konrada Loescha, Wojciecha Nowaka, Bartłomieja Pyrzyka i Witolda Sienkiela.
Jest to zatem miejsce położone w samym centrum Krakowa – kilka minut spacerem od Rynku Głównego, znakomicie skomunikowane (dworzec kolejowy, autobusowy, szybki i tradycyjny tramwaj, liczne linie autobusowe), zaopatrzone w bogatą infrastrukturę techniczną. W jego sąsiedztwie ulokowane są gmachy Uniwersytetu Ekonomicznego, Muzeum Armii Krajowej i Opery Krakowskiej. Położone jest przy malowniczym Cmentarzu Rakowickim, w sąsiedztwie urokliwych XIX-wiecznych kamienic. Obecny stan zagospodarowania tego terenu, w połączeniu z tymi atutami daje niepowtarzalną szansę na stworzenie w samym centrum Krakowa nowych atrakcyjnych kwartałów zabudowy o charakterze wielkomiejskim, zgodne z tradycjami urbanistycznymi Krakowa, z budynkami o najwyższej jakości architekturze i szczególnie starannie zaprojektowanymi przestrzeniami publicznymi: ulicami, placami i skwerami – słowem, miejsca w którym mieszkańcy, turyści i biznesmeni odwiedzający Kraków mogliby poczuć atmosferę nowoczesnej, europejskiej metropolii. Taka nowa dzielnica nie tylko nie musi konkurować ze Starym Miastem, ale może stać się jego atrakcyjną kontynuacją, a położenie poza Starym Miastem dać szansę na zlokalizowanie w śródmieściu Krakowa zupełnie współczesnej architektury. Inwestycja taka to potencjalnie kilkaset tysięcy metrów kwadratowych powierzchni użytkowych nowych obiektów, tysiące nowych miejsc pracy i wspaniała wizytówka miasta. Potencjał tego miejsca akcentują zresztą najważniejsze dokumenty planistyczne miasta, wyznaczające kierunki rozwoju przestrzennego Krakowa – nazywając obszar położony po obu stronach Dworca Głównego Nowym Centrum Miasta.